• Destek Hattı: 0 212 999 91 90

Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesini (Tam Burslu) Kazanan Öğrencimizden LYS Edebiyat Tavsiyeleri


LYS Edebiyat’a Nasıl Çalışmalıyım?

LYS-3 Edebiyat’a girecek arkadaşlardan bu soruyu sık sık duymaya başlayınca artık LYS Edebiyat’la ilgili çalışma tekniklerimi yazma zamanın geldiğini anladım. Hem geçen yazıdan da (YGS Tavsiyeleri) LYS ile ilgili yazacağıma dair sözüm vardı.

Şunu tekrarlamalıyım ki biraz sonra anlatacağım çalışma teknikleri (Bilimsel temeli olan hafıza teknikleri ve zihin haritası hariç.) tamamen kişiseldir. Bir öneri niteliğindedir.

Konumuz edebiyat olduğuna göre bir beyitle başlayalım isterim:

                          Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç

                          Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç

Evet, üniversiteye hazırlık çalışmalarımızın son faslına yani LYS aşamasına geçiyoruz yavaş yavaş. Aslında edebiyata çalışmaya önceden (eylül gibi mesela) başlamak çok daha iyi olurdu. Özellikle lise döneminde edebiyat derslerine ilgi göstermediyseniz ve bu derslerden aklınızda pek de bir şey kalmadıysa erken başlamanız çok şey fark ettirirdi. Lakin çok sıkı bir çalışmayı göze alacaklar için şu aylar da (ocak-şubat) başlamak için geç değil. Konuları bitirmeye başlamak lazım şimdiden.

Bence öncelikle edebiyat sorularının konu dağılımı incelenmeli. (2014 LYS Edebiyat / 2015 LYS Edebiyat Sorulan Yazar ve Eser İsimleri) O zaman göreceksiniz ki LYS Edebiyat sınavının nerdeyse yarısı “Dil ve Anlatım” yani Türkçe soruları. Diğer kısmı ise “Edebiyat” soruları. İşte bu nedenledir ki bu sınava çalışırken iki bölüme de ayrı ayrı çalışmamız lazım. Ben bu yazıda sadece Edebiyat bölümünü ele alacağım. Önümüzdeki zamanlarda Dil ve Anlatım bölümüyle ilgili de bir şeyler yazabilirim.

Edebiyat çalışmaya geçmiş senelerin soruları incelenerek başlanmalı. Böylelikle hem soru tiplerini öğrenmiş oluruz hem de bizden neler istendiğini görmüş oluruz. Şurada çıkmış edebiyat sorularını içeren karma bir online test bulabilirsiniz. (2014 LYS Edebiyat / 2015 LYS Edebiyat Sorulan Yazar ve Eser İsimleri)

Soru tiplerine baktıktan sonra vakit kaybetmeden konu çalışmaya geçmeliyiz. Detaylı bir anlatımın yapıldığı kitaplardan çalışmak daha faydalı olacaktır. Örneğin GÜVENDER Edebiyat iyidir. Çok detaya boğulmayım bir sonraki tekrarda detayları öğrenirim diyorsanız FEM Simetri kitabını önerebilirim.

Detaylı çalışmanızı yaptıktan sonra genel olarak dönemlere ve yazarlara hâkim olmanız gerekiyor. Yazarların genel özelliklerini de (çok abartmadan) bilmeniz gerekiyor. Çalışmanızı buna göre ayarlamalısınız.

Eser-yazar ezberleme çalışmalarına konular bittikten sonra özellikle ağırlık vermenizi tavsiye ederim.  Örneğin Tanzimat dönemini çalıştınız. Ziya Paşa’nın önemli eserlerinden olan Harâbât’ı ya da Şiir ve İnşâ’yı özellikleriyle birlikte öğrendiniz. Özelliklerini de öğrendiğiniz için eserin kime ait olduğunu unutma ihtimaliniz daha düşük. Ancak Zafernâme ya da Rüya adlı eserlerinin özelliklerini öğrenmediyseniz (Toplamda 1500 civarında eser var. Hepsinin özelliklerini ve konusunu öğrenmek, çok ama çok zor.) bu eserlerin kime ait olduklarını karıştırabilirsiniz. Bunu engellemek için çalışırken eserlerle yazarı arasında bir ilişki kurmalısınız.

Bu ilişkiyi kurmak, size vakit kaybı gibi gelebilir ancak bu şekilde hem daha hızlı hem de daha etkili bir şekilde öğrenirsiniz. Daha verimli çalışmış olursunuz. Mesela Orhan Pamuk’un eserlerini çalışırken “Pamuk” kelimesiyle “Kar” adlı eseri arasında bir ilişki kurabiliriz. Hatta “Kar”dan yapılmış “Beyaz Kale” diye düşünebiliriz. Beyazın saflığın ve masumiyetin rengi olduğunu düşünerek “Masumiyet Müzesi”yle bir bağlantı kurabiliriz. Bu tür bağlantılar hem çalışmayı zevkli hale getirecektir hem de unutmanızı geciktirecektir.

Edebiyatla ilgili buna benzer çalışmaları www.edebiyatseminerleri.com’da bolca bulabilirsiniz. Hatta yukarıdaki örneğin yine hafıza teknikleriyle işlenmiş bir halini hemen şuradan izleyin bence. Bu site ile tanışmadan önce de hafıza tekniklerini kullanıyordum ama bu site sayesinde işim kolaylaştı. Hem görsel bir şekilde anlatılıyor hem de sadece eser-yazar değil, önemli bazı bilgiler de öğretiliyor.





Ben ayrıca hafıza teknikleriyle bağlantılı olan MindMapping (Zihin Haritaları) tekniğini de kullanıyordum edebiyat çalışırken. Bu teknik de başlı başına bir yazı konusu. İleride bir ayrıntılı bir yazı yazabilirim ama şimdilik kısaca yeterli olacak şekilde açıklayayım.

Zihin haritaları tekniğinde görsel çağrışımlar kullanıyoruz. Bir zihin haritası üzerinden anlatalım:

,

Geçen yıl hazırladığım bir zihin haritasını da yazıma ekliyorum görüntü kalitesi pek iyi değil ama size fikir verecektir.

Bu haritada tiyatro terimlerini hafızama almaya çalışmıştım. Zihin haritası oluştururken önce sayfanın ortasına hazırlayacağınız konuyla ilgili bir çağrışım resmi çiziyorsunuz.(Eğer resim aklınıza gelmezse yazı da olur ama resim daha faydalı.) Bu çağrışım resmini isteğinize göre dallara ayırıyorsunuz. (Örneğin terimleri dalına ayırmışım.) Daha sonra da her bir dalda sizin için çağrışım yapabilecek kelimeleri yazıyorsunuz ya da sembol, resim çiziyorsunuz. Ayrıca gerekli oklarla bağlantıları kurmayı da unutmayın. Haritayı hazırlarken dikkat etmeniz gereken noktalardan birisi de en az üç farklı renk kullanmanız. Genel olarak Zihin Haritalarının çizimi bu şekilde olmakla birlikte, her insanın ayrı bir yazı stili olduğu gibi zihin haritaları için de ayrı ayrı sistemler geliştirilebilir. Zihin Haritaları kullanmanın diğer bir faydası da tekrar ederken işiniz çok kolaylaşıyor. Şöyle bir göz gezdirince zaten birçok bilgiyi anında hatırlıyorsunuz.

Zihin haritasıyla ilgili yabancı bir örnek ekliyorum ki konuyla ilgili farklı ve yaratıcı çalışmalar size esin kaynağı olabilsin.

Kaynak: http://www.mindmapart.com/time-management-mind-map-paul-foreman/

(2014 LYS Edebiyat / 2015 LYS Edebiyat Sorulan Yazar ve Eser İsimleri)
 
Bazen yazarların hayat hikâyelerini okumak da hafızada kalması açısından faydalı olabiliyor. Çünkü birçok yazarı etkileyen dönemin zihniyeti, yazarların eserlerine de yansıyor. Aslında siz yazarın hayatını okurken dönemin zihniyeti ve yazarın eserleri hakkında da birçok bilgi edinebiliyorsunuz.

Yapılması gereklerden biri de hoşunuza giden bir LYS Edebiyat cep kitabını almak olacaktır. Evde, okulda, otobüste aklınıza bir eser takıldığında hemen bakın. İnanın çok faydasını göreceksiniz.

Soru bankası olarak da LMT YAYINLARI gerçekten çok iyiydi. Hakeza KAREKÖK, BİREY, GÜVENDER, FEM, KÖRFEZ soru bankaları da kaliteli. Ama benim gönlüm LMT’den yana :)

Son olarak MEB Kitabını okumayı sakın unutmayın. Hem ismini bildiğiniz eserlerden parçalar okuyorsunuz, hem de o edebiyat dönemine aşinalığınız artıyor.

Aslında kısa bir yazı hedefliyordum ancak söz yine uzadı. Sizden gelen bazı soruları cevaplayarak yazımı sonlandırmak istiyorum. Örneğin şöyle bir soruyla sıkça karşılaşıyorum: “Eğer şu siteye üye olursam ya da şu kursa gidersem veyahut şu kitabı bitirirsem edebiyattan şu neti yapabilir miyim?” Kesinlikle bilemeyiz arkadaşlar. Sizin bilgi birikiminiz kişiseldir ve kimse size şunu yaparsanız şu net garanti diyemez. Çünkü yine her bireyin öğrenme süresi ve yöntemi farklıdır. O yüzden bence böyle bir genelleme yapılamaz, yapanlara da inanmayın :)

Edebiyatla ilgili sizden gelen sıkça sorulan sorulara cevaplarım (Bu bölüm sürekli güncellenecek.):

  • Sadece konu çalışarak bu iş olmaz. Farklı kaynaklardan çok soru çözmek şart.
  • Soru çözerek edebiyata çalışılmaz. Konular arasında ilişki kuramazsınız. Konu çalıştıktan sonra soru çözmek eksik kalan bilgileri tamamlamanızı sağlar.
  • Soru bankalarını bitirdikten sonra mutlaka büyük yayınların denemeleri çözülmeli.
  • Yanlış cevapladığınız soruların fotoğraflarını çekip ara ara bakmak faydalı bir yöntemdir.
  • Bazıları not tutarak öğrenir bazıları sesli okuma yaparak… Kendi öğrenme yönteminizi keşfedin başkalarına pek kafanızı takmayın.
  • Konuyu çalıştınız ama yorum gerektiren soruları çözemiyorsanız konu tekrarına gerek yok. Sorularda istenenleri öğrenmeye çalışın, biraz sabırlı olun hatalar azalacaktır.

 
LYS EDEBİYAT İÇİN BİR AYLIK ÇALIŞMA PROGRAMI VE PROGRAM REHBERİ

Bana edebiyatı sevdiren, edebiyata tutkuyla bağlanmamı sağlayan Rafet Hocam’a sonsuz teşekkürlerimi ve saygılarımı sunuyorum.

NOT: Artık yazılarımı kendi blogumda yayınlayacağım. Sizlerden gelen sorulara da yine orada cevap vereceğim.    

2014 LYS EDEBİYAT'TA SORULAN YAZAR VE ESER İSİMLERİ

2015 LYS EDEBİYAT'TA SORULAN YAZAR VE ESER İSİMLERİ                                                                                                                            


Ömer Tarık Koç

Koç Üniv. Hukuk Fak. Öğrencisi


YGS TAVSİYELERİMİ HÂLÂ OKUMADIYSANIZ BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ.